အမျိုးသားအဆင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ ဘက်စုံအန္တရာယ်စစ်တမ်းသည် အမျိုးသားအခြေအနေများနှင့် ခွန်အားကို အဓိကစစ်တမ်းကောက်ယူခြင်းဖြစ်ပြီး သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကို ကာကွယ်ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း မြှင့်တင်ရန် အခြေခံလုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လူတိုင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်ပြီး လူတိုင်းအကျိုးခံစားခွင့်ရှိသည်။
အဓိကအချက်ကို ရှာဖွေခြင်းသည် ပထမခြေလှမ်းသာဖြစ်သည်။ သန်းခေါင်စာရင်းအချက်အလက်များကို ကောင်းစွာအသုံးပြုခြင်းဖြင့်သာ သန်းခေါင်စာရင်း၏တန်ဖိုးကို အပြည့်အဝအသုံးချနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် သန်းခေါင်စာရင်းလုပ်ငန်းအတွက် ပိုမိုမြင့်မားသောလိုအပ်ချက်များကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။
မကြာသေးမီက ကျွန်ုပ်၏နိုင်ငံ၏ အဓိက မြစ်ဝှမ်းခုနစ်ခုသည် အဓိကရေကြီးရာသီထို့အပြင် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်အခြေအနေသည် ပိုမိုပြင်းထန်ပြီး ရှုပ်ထွေးလာပါသည်။ လက်ရှိတွင် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ဌာနအားလုံးသည် ရေကြီးရေလျှံမှုကာလအတွင်း အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးအတွက် အပြည့်အဝပြင်ဆင်မှုများပြုလုပ်ရန် ၎င်းတို့၏လုပ်ဆောင်ချက်များကို မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင်၊ ပထမနှစ်နှစ်တာ အမျိုးသားအဆင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ ဘက်စုံအန္တရာယ်စစ်တမ်းကို စနစ်တကျဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ပြန်ကြည့်မယ်ဆိုရင် လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းဟာ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တွေနဲ့ အမြဲယှဉ်တွဲနေထိုင်ခဲ့ရပါတယ်။ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေးနဲ့ လျော့ပါးသက်သာစေရေးဟာ လူသားတွေရဲ့ ရှင်သန်ရပ်တည်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အမြဲတမ်း အလေးထားရမယ့် အကြောင်းအရာတွေပါ။ ရေကြီးရေလျှံမှု၊ မိုးခေါင်ရေရှားမှု၊ တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်း၊ မြေငလျင်...စတဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တွေဟာ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အဆိုးရွားဆုံး သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တွေ ကြုံတွေ့ရတဲ့ နိုင်ငံတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ သဘာဝဘေးအန္တရာယ် အမျိုးအစားများစွာ၊ ကျယ်ပြန့်တဲ့ ဧရိယာတွေ၊ ဖြစ်ပွားမှုနှုန်း မြင့်မားတဲ့ အကြိမ်ရေနဲ့ ဆုံးရှုံးမှုတွေ အများအပြားရှိပါတယ်။ စာရင်းအင်းတွေအရ ၂၀၂၀ ခုနှစ်မှာ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်အမျိုးမျိုးကြောင့် လူပေါင်း ၁၃၈ သန်း ထိခိုက်ခဲ့ရပြီး အိမ်ခြေ ၁၀၀,၀၀၀ ပြိုကျပျက်စီးခဲ့ကာ သီးနှံဧက ၇.၇၀၀၀ ပျက်စီးခဲ့ပြီး တိုက်ရိုက်စီးပွားရေးဆုံးရှုံးမှု ယွမ် ၃၇၀.၁၅ ဘီလီယံ ရှိခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒီအချက်က ကျွန်တော်တို့ဟာ အမြဲတမ်း စိုးရိမ်ပူပန်မှုနဲ့ ကြောက်ရွံ့မှုတွေကို ထိန်းသိမ်းရမှာဖြစ်ပြီး သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တွေရဲ့ ဥပဒေတွေကို နားလည်ဖို့ ကြိုးစားရမှာဖြစ်ပြီး သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တွေကို ကာကွယ်တားဆီးဖို့နဲ့ လျှော့ချဖို့ ဦးဆောင်လုပ်ဆောင်ရမယ်ဆိုတာ သတိပေးနေပါတယ်။
သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကို ကာကွယ်ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း မြှင့်တင်ခြင်းသည် ပြည်သူများ၏ အသက်အိုးအိမ်ဘေးကင်းရေးနှင့် အမျိုးသားလုံခြုံရေးနှင့် ဆက်စပ်နေသော အဓိကဖြစ်ရပ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအန္တရာယ်များကို ကာကွယ်ခြင်းနှင့် လျှော့ချခြင်း၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ၁၈ ကြိမ်မြောက် အမျိုးသားညီလာခံမှစ၍ ရဲဘော်ရှီကျင့်ဖျင် ဦးဆောင်သော ပါတီဗဟိုကော်မတီသည် ဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေးနှင့် လျှော့ချရေးလုပ်ငန်းကို အလွန်အလေးထားခဲ့ပြီး ကာကွယ်တားဆီးခြင်းနှင့် ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ ပေါင်းစပ်ခြင်းဆိုင်ရာ မူကို လိုက်နာရန် လိုအပ်ကြောင်းနှင့် ပုံမှန်ဘေးအန္တရာယ်လျှော့ချရေးနှင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော ဘေးအန္တရာယ်ကယ်ဆယ်ရေးတို့၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို လိုက်နာရန် လိုအပ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။ ကောင်းမွန်သော ခေတ်သစ်ဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေးနှင့် လျှော့ချရေးလုပ်ငန်းသည် သိပ္ပံနည်းကျလမ်းညွှန်မှုကို ပေးပါသည်။ လက်တွေ့တွင် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ၏ ပုံမှန်ဖြစ်တည်မှုအပေါ် ကျွန်ုပ်တို့၏ နားလည်မှုကိုလည်း အဆက်မပြတ် အားကောင်းစေခဲ့သည်။ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ၏ ဘက်စုံနှင့် ကျယ်ပြန့်သော အခြေအနေကို ရင်ဆိုင်ရသောအခါ အခြေခံများကို သိရှိခြင်း၊ ကြိုတင်ကာကွယ်မှုများ ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် ပစ်မှတ်ထားခြင်းဖြင့် ဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေးနှင့် လျှော့ချရေးလုပ်ငန်းသည် ထက်ဝက်ခန့် ကြိုးစားအားထုတ်မှုဖြင့် ရလဒ်နှစ်ဆ ရရှိနိုင်ပါသည်။ ပထမဆုံး အမျိုးသားအဆင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ ဘက်စုံအန္တရာယ်စစ်တမ်းသည် ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်သည်။
အမျိုးသားသဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ ဘက်စုံအန္တရာယ်စစ်တမ်းသည် အမျိုးသားအခြေအနေများနှင့် အစွမ်းသတ္တိများကို အဓိကစစ်တမ်းကောက်ယူခြင်းဖြစ်ပြီး သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကို ကာကွယ်ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း မြှင့်တင်ရန် အခြေခံလုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ သန်းခေါင်စာရင်းမှတစ်ဆင့် အမျိုးသားသဘာဝဘေးအန္တရာယ်အန္တရာယ်အခြေခံနံပါတ်ကို ရှာဖွေနိုင်ပြီး အဓိကဒေသများ၏ ဘေးအန္တရာယ်ခံနိုင်ရည်စွမ်းရည်ကို ရှာဖွေနိုင်ကာ နိုင်ငံနှင့် ဒေသတစ်ခုစီရှိ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ၏ ဘက်စုံအန္တရာယ်အဆင့်ကို ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ နားလည်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် ကြိုတင်သတိပေးခြင်း၊ အရေးပေါ်အမိန့်ပေးခြင်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပစ္စည်းပို့ဆောင်ခြင်းအတွက် အချက်အလက်နှင့် နည်းပညာကို တိုက်ရိုက်ပံ့ပိုးပေးနိုင်ရုံသာမကပါ။ အထောက်အပံ့သည် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေးနှင့် ဘက်စုံဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေး၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်အာမခံစသည်တို့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ခိုင်မာသောပံ့ပိုးမှုကိုလည်း ပေးစွမ်းနိုင်ပြီး ကျွန်ုပ်၏နိုင်ငံ၏ ရေရှည်တည်တံ့သော စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၏ သိပ္ပံနည်းကျပုံစံနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်တာဇုန်ခွဲခြားမှုအတွက် သိပ္ပံနည်းကျအခြေခံကိုလည်း ပံ့ပိုးပေးမည်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သန်းခေါင်စာရင်းသည် အသိပညာကို လူကြိုက်များလာစေပြီး လူတစ်ဦးချင်းစီအား ဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ အသိပညာကို မြှင့်တင်ပေးပြီး ဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေးစွမ်းရည်ကို မြှင့်တင်ရန် ကူညီပေးသည်။ ဤကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ လူတိုင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်ပြီး လူတိုင်းအကျိုးရှိပြီး သန်းခေါင်စာရင်းကို ပံ့ပိုးကူညီရန်နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် လူတိုင်းတွင် တာဝန်ရှိသည်။
အခြေခံများကို သိရှိခြင်းနှင့် စိတ်ထဲတွင်ရှိသော အမှန်တရားကို သိရှိခြင်းဖြင့်သာ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဦးဆောင်မှုကို ကျွမ်းကျင်ပြီး ဦးဆောင်မှုကို တိုက်ဖျက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ အမျိုးသားအဆင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ ဘက်စုံအန္တရာယ်စစ်တမ်းသည် မြေငလျင်ဘေးအန္တရာယ်၊ ဘူမိဗေဒဘေးအန္တရာယ်၊ မိုးလေဝသဘေးအန္တရာယ်၊ ရေကြီးမှုနှင့် မိုးခေါင်ရေရှားမှု၊ ပင်လယ်ဘေးအန္တရာယ်များနှင့် သစ်တောနှင့် မြက်ခင်းပြင်မီးလောင်မှု အပါအဝင် အမျိုးအစားခြောက်မျိုးရှိ ဘေးအန္တရာယ်အမျိုးအစား ၂၂ မျိုးအကြောင်း ပြည့်စုံသော အချက်အလက်များကို ရယူမည်ဖြစ်ပြီး သမိုင်းဝင်ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များလည်း ပါဝင်သည်။ လူဦးရေ၊ အိမ်ရာ၊ အခြေခံအဆောက်အအုံ၊ အများပြည်သူဝန်ဆောင်မှုစနစ်၊ တတိယအဆင့်စက်မှုလုပ်ငန်းများ၊ အရင်းအမြစ်များနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် အခြားဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အဖွဲ့အစည်းများသည်လည်း သန်းခေါင်စာရင်း၏ အဓိကပစ်မှတ်များ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များနှင့် ဆက်စပ်သော သဘာဝပထဝီဝင်အချက်အလက်များ ပါဝင်ရုံသာမက လူသားအချက်များကိုလည်း စစ်ဆေးသည်။ ၎င်းသည် ဘေးအန္တရာယ်အမျိုးအစားများနှင့် ဒေသအလိုက် အန္တရာယ်အကဲဖြတ်မှုများကို ပြုလုပ်ရုံသာမက ဘေးအန္တရာယ်များစွာနှင့် ဒေသဖြတ်ကျော်အန္တရာယ်များကို အသိအမှတ်ပြုပြီး ဇုန်ခွဲခြားသည်... ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်၏နိုင်ငံအတွက်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ခံနိုင်ရည်ရှိမှုအတွက် ဘက်စုံနှင့် ဘက်စုံ "ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှု" တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပြည့်စုံပြီး အသေးစိတ် သန်းခေါင်စာရင်းအချက်အလက်များသည် တိကျသောစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ပြည့်စုံသောမူဝါဒအကောင်အထည်ဖော်မှုအတွက် အရေးကြီးသော ရည်ညွှန်းချက်အရေးပါမှုရှိသည်။
အဓိကအချက်ကို ရှာဖွေခြင်းသည် ပထမခြေလှမ်းသာဖြစ်သည်။ သန်းခေါင်စာရင်းအချက်အလက်များကို ကောင်းစွာအသုံးချခြင်းဖြင့်သာ သန်းခေါင်စာရင်း၏တန်ဖိုးကို အပြည့်အဝအသုံးချနိုင်ပြီး သန်းခေါင်စာရင်းလုပ်ငန်းအပေါ်တွင်လည်း လိုအပ်ချက်များ ပိုမိုမြင့်မားလာစေပါသည်။ သန်းခေါင်စာရင်းအချက်အလက်များအပေါ် အခြေခံ၍ ပြည့်စုံသော သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေးနှင့် ထိန်းချုပ်ရေးဇုန်ခွဲခြားမှုနှင့် ကာကွယ်ရေးအကြံပြုချက်များကို ရေးဆွဲပါ၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေးအတွက် နည်းပညာပံ့ပိုးမှုစနစ်တစ်ခု တည်ဆောက်ပါ၊ ဒေသနှင့် အမျိုးအစားအလိုက် အမျိုးသားသဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ ဘက်စုံအန္တရာယ်အခြေခံဒေတာဘေ့စ်တစ်ခု ဖွဲ့စည်းရန် အမျိုးသားသဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဘက်စုံအန္တရာယ်စစ်တမ်းနှင့် အကဲဖြတ်ညွှန်းကိန်းစနစ်တစ်ခု တည်ထောင်ပါ။ ဤသည်မှာ သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူခြင်း၏ မူလရည်ရွယ်ချက်သာမက ဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေးနှင့် လျော့ပါးသက်သာစေရေးစွမ်းရည်များ ခေတ်မီအောင်မြှင့်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာ၏ သင့်လျော်သောအဓိပ္ပာယ်လည်းဖြစ်သည်။
သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ ကာကွယ်တားဆီးရေးနှင့် ထိန်းချုပ်ရေးကို အားကောင်းစေခြင်းသည် အမျိုးသားစီးပွားရေးနှင့် ပြည်သူများ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိပါသည်။ သန်းခေါင်စာရင်းလုပ်ငန်းကို ခိုင်မာစွာလုပ်ဆောင်ခြင်းနှင့် အချက်အလက်အရည်အသွေး၏ “အသက်သွေးကြော” ကို ခိုင်မာစွာကိုင်စွဲထားခြင်းဖြင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်လုံး၏ သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကာကွယ်တားဆီးရေးနှင့် ထိန်းချုပ်ရေးစွမ်းရည်များကို မြှင့်တင်ရန်၊ ပြည်သူများ၏ အသက်နှင့်ပိုင်ဆိုင်မှုဘေးကင်းရေးနှင့် အမျိုးသားလုံခြုံရေးကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ထိရောက်ပြီး သိပ္ပံနည်းကျသော သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကာကွယ်တားဆီးရေးနှင့် ထိန်းချုပ်ရေးစနစ်တစ်ရပ် ထူထောင်ခြင်းကို အရှိန်မြှင့်တင်နိုင်ပါသည်။ ခိုင်မာသောကာကွယ်မှုပေးပါ။
ပို့စ်တင်ချိန်: ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်